Brandend maagzuur is het te vaak terugstromen van de zure maaginhoud in de slokdarm, ook wel reflux genoemd. De slokdarm kan niet goed tegen het agressieve maagzuur en raakt geïrriteerd en kan gaan ontsteken.

Heb jij er last van? Dan ben je niet de enige. Zeker drie miljoen Nederlanders (!) slikken maagzuurremmers op recept. Kan dat niet anders?

Meestal is het niet duidelijk waardoor maagklachten komen. Wel bekend is dat maagklachten erger kunnen worden door roken, voeding, medicijnen en stress.

Tip 1: stoppen met roken helpt tegen brandend maagzuur

Dat stoppen met roken verstandig is, snapt iedereen. Stoppen heeft altijd zin. Roken is de grootste veroorzaker van vroegtijdige ziekte en sterfte. Tijdens het inhaleren gaat rook niet alleen naar de longen, het kan ook via de slokdarm in de maag terechtkomen. Het gevolg hiervan is dat het sluitspiertje bovenaan de maag, wat het maagzuur tegen moet houden, verslapt.

Tip 2: overgewicht en brandend maagzuur

Dat overgewicht ongezond is, weet ook iedereen wel. Overgewicht is de kanarie in de kolenmijn. Mijnwerkers namen vroeger kanaries mee de mijnen in. Die zingen ook zo leuk. Dat was alleen niet de enige reden. Kanaries legden ook als eerst het loodje door schadelijke gassen die uit de kolen ontsnapten, nog voordat de mannen er last van kregen. Tegenwoordig is ‘de kanarie in de kolenmijn’ alleen nog maar een uitdrukking die wordt gebruikt voor iets dat dient als een vroegtijdige waarschuwing voor een naderende crisis. Overgewicht is dus zo’n spreekwoordelijke kanarie in een kolenmijn.

Die extra kilo’s zijn een waarschuwingssignaal voor allerlei ellende die kan gaan komen. Van diabetes type 2 tot aan hart- en vaatziekten. Van slijtage aan je gewrichten tot aan 12 soorten kanker. In het geval van obesitas wordt ook vaak artrose gezien en dan niet alleen van de knieën maar ook van de handen. Het lijkt dus niet alleen door het gewicht zelf te komen, er speelt meer mee. Overgewicht is om vele redenen ongezond en het kan dus ook nog eens zorgen voor brandend maagzuur.

Door het overgewicht is de druk in de buik groter dan normaal. Het zuur stroomt dan makkelijk terug naar de slokdarm.

Heb je overgewicht? Dan is het verstandig om je best te doen om die overtollige kilo’s kwijt te raken.

Tip 3: stress kan ook zorgen voor brandend maagzuur

Dat stress ongezond is hoef ik ook niet heel uitgebreid uit te leggen. Een beetje stress is niet erg. Stress wordt ongezond als het lang aanhoudt. Als je dag in dag uit last hebt van stress, dan is het erg slecht voor je gezondheid. Het kan onder andere leiden tot vermoeidheid, een burn-out en een verhoogde kans op hart- en vaatziekten en dus ook tot brandend maagzuur.

Stressvolle situaties kunnen ervoor zorgen dat je lichaam meer hormonen als cortisol en adrenaline gaat aanmaken. Van oorsprong was dit een natuurlijk overlevingsmechanisme dat ons in staat stelde alert te zijn bij gevaar.

Echter, in de 21e eeuw komt het in het dagelijkse leven eigenlijk niet meer voor dat deze reactie op een stresssituatie noodzakelijk is.

Wil je stress verminderen? Ga lekker bewegen. Je hoeft echt niet urenlang te rennen of in de sportschool door te brengen om vooruitgang te boeken. Wandelen of fietsen is ook al top. Zorg dat je voldoende slaapt en zorg voor goede sociale contacten, waarmee je over je stress kunt praten. Erover praten lucht op!

Tip 4: ongezond eten en drinken kan brandend maagzuur veroorzaken

Over de eerste drie tips is iedereen het eens. Maar… als het gaat om gezond eten en drinken, dan vechten voedingsdeskundigen elkaar de tent uit. Tenminste, voor wat betreft de details. Oftewel, het geneuzel in de marge. De een beweert dat dé oorzaak van brandend maagzuur een disbalans is tussen omega-3 en omega-6 (want die verkoopt omega-3 supplementen). De ander zweert bij de kracht van kurkuma (wel supplementvorm dat verkrijgbaar is in de webshop).

Wat daadwerkelijk werkt, is veel logischer. Er is alleen geen gouden ei. Het vergt wat aanpassingen in je leefstijl.

Drink geen alcohol

De binnenkant van de maag is met slijmvlies bekleed om de maagwand tegen maagzuur te beschermen. Overmatig alcoholgebruik kan ervoor zorgen dat het slijmvlies van de maag beschadigd raakt en dat je meer maagzuur in je maag krijgt.

Er zijn mensen die merken dat ze door het drinken van alcohol juist minder last hebben van hun maag. Dat komt omdat alcohol verdooft. Daardoor kan pijn afnemen. Maar die verdovende werking werkt alleen op korte termijn.

Diëten focussen op hetgeen ze uniek maakt, niet op hetgeen waar de grootste winst te behalen is. Daarom werken diëten niet of slechts tijdelijk. Om 0,5 - 1 kg per week af te vallen, hoef je echt niet op een dieet van worteltjes en water. Hoe werkt het dan wel? De harde realiteit is dat afvallen niet leuk is, maar... het is wél mogelijk. Ben je klaar met het gejojo? Wil je nu eindelijk blijvend resultaat? Ben je klaar voor een no-nonsense aanpak? Lees meer....

Alcohol wordt dus aan de ene kant gebruikt als pijnstiller tegen maagpijn, maar ondertussen is overmatig alcoholgebruik juist de veroorzaker van de maagklachten. Zo kom je makkelijk in een negatieve spiraal terecht: meer alcohol drinken tegen de pijn, meer maagklachten, daardoor ga je meer alcohol drinken enzovoort. Een flinke periode helemaal stoppen met alcohol drinken is dan de enige remedie tegen maagklachten.

Eet niet te veel en niet te vet

Vermijd grote, zware maaltijden en erg vet eten. Neem liever kleine maaltijden verspreid over de dag. Je krijgt eerder last van brandend maagzuur als je maag erg vol zit en een vette maaltijd blijft veel langer in je maag. Het maagsap stroomt dan eerder in de slokdarm terug.

Heb je last van brandend maagzuur? Dan kunt je beter niet eten net voor je gaat slapen. Je hebt meer kans op maagzuur als je met een volle maag gaat liggen.

Vermijd de volgende producten

Als je last hebt van brandend maagzuur, vermijd dan de volgende producten:

  • eten met veel kruiden
  • mandarijn, sinaasappel, citroen (citrusvruchten)
  • ui
  • chocolade
  • pepermunt
  • zure dranken, zoals sinaasappelsap
  • frisdrank (drank met prik)

Tip 5: medicijnen kunnen ook zorgen voor brandend maagzuur

Als je last hebt van brandend maagzuur en een of meer van de volgende medicijnen slikt, overleg dan even met je (behandelend) arts:

  • pijnstillers, zoals ibuprofen, naproxen of diclofenac (NSAID’s)
  • medicijnen tegen bacteriën (antibiotica)
  • medicijnen tegen depressie
  • medicijn bij diabetes (metformine)
  • medicijnen tegen hoge bloeddruk (calcium-antagonisten)
  • plaspil (spironolacton)
  • medicijnen bij hart- en vaatziekten (nitraten)
  • bloedverdunners (DOAC’s)

Heb je al lang last van brandend maagzuur?

Maagklachten gaan vaak vanzelf weer over. Medicijnen zijn vaak niet nodig. Bovenstaande 5 tips kunnen helpen om de klachten minder te maken.

Helpen de adviezen niet genoeg? Dan kun je maagmedicijnen proberen. Gebruik ze kort, 2 tot 4 weken.
Als je ze langer gebruikt kan dat nadelen hebben. Ze kunnen vervelende bijwerkingen geven. Zoals botontkalking, te weinig vitamine B12 in je bloed en ontstekingen van de maag en darm.

Veel maagmedicijnen kunt u kopen bij de winkel of apotheek zonder recept. Maar ze zijn niet altijd voor iedereen geschikt.
Bespreek met je huisarts of je een maagmedicijn kunt nemen in deze situaties:

  • je gebruikt ook andere medicijnen
  • je hebt een ziekte die langer blijft

Heb je langer dan 2 of 3 maanden last van brandend maagzuur? Dan komen je klachten misschien door een ziekte, bijvoorbeeld een ontsteking of een maagzweer. Neem dan zeker contact op met je huisarts.

Conclusie? Hoe kom je van brandend maagzuur af?

Meestal gaan maagklachten vanzelf over. Medicijnen zijn vaak niet nodig.

Er zijn wel wat tips die kunnen helpen:

  1. Stop met roken als je rookt
  2. Val af als je overgewicht hebt
  3. Vermijd stress
  4. Eet en drink gezond (geen alcohol, niet te veel en niet te vet en vermijd bepaalde voedingsmiddelen)
  5. Check welke medicijnen je slikt

Dit zijn de grootaandeelhouders. Laat je niet afleiden door het geneuzel in de marge, er is geen gouden ei. Dat geneuzel in de marge leidt alleen maar af van wat echt werkt. Gezonder gaan leven is misschien niet de makkelijkste oplossing, maar het is wel de enige en de beste kans om van brandend maagzuur af te komen.

Help mee!

Pasfoto Carlo Kool

Welk eetpatroon en leefstijl je kiest is jouw beslissing. Ik verstrek alleen betrouwbare, praktische en motiverende informatie, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs dat je kunt gebruiken bij het maken van jouw keuzes. Ik vermijd graag het geneuzel in de marge en focus op hetgeen waar de grootste winst te behalen is.

Deel het artikel gerust op social media en/of laat me weten wat je ervan vindt. Dankjewel, Carlo Kool.

Carlo Kool (1975) is voedingsdeskundige. Hij volgde onder andere de opleiding Gewichtsconsulent en diverse cursussen op het gebied van voeding en gezondheid van Wageningen University & Research.