fbpx
  • Is kraanwater ongezond?

Alarmerender berichten over de waterkwaliteit

De laatste tijd valt mij op dat steeds meer bloggers het hebben over de noodzaak van een waterfilter.

En dan lees ik (kop)teksten zoals:

  • Is ons kraanwater gezond? (helaas niet)
  • Kwaliteit drinkwater onder de maat!
  • Als je het water wat je drinkt onder een microscoop zou analyseren dan zou je waarschijnlijk schrikken. Je denkt dat het schoon is, maar dat is niet zo.
  • Inmiddels heb ik het nodige onderzoek gedaan naar de kwaliteit van het kraanwater in Nederland. Ik wist al wel dat het niet heel goed was, maar ik ben toch geschrokken.
  • Thuis water filteren een beter resultaat dan waterinstallaties van Evides en Vitens? Het antwoord is een volmondig JA!

En dan denk ik: wat nu weer!

Ik heb me nog nooit druk gemaakt om de kwaliteit van ons drinkwater, maar misschien is dat onterecht? Dus ik ging de artikelen van die bloggers lezen en ik werd er bijna bang van. Zo las ik dat er allerlei stoffen/resten in ons drinkwater zitten, zoals:

  • röntgencontrastmiddelen,
  • antibiotica,
  • de pil,
  • antidepressiva,
  • bestrijdingsmiddelen,
  • cosmetica,
  • brandvertragers,
  • nanodeeltjes,
  • etc.

Allerlei vragen schoten door mijn hoofd. Is dat zo? Wordt dat er door een waterleiding bedrijf dan niet voldoende uitgefilterd? Als dit echt allemaal waar is, hoe kan het dan dat een kleine waterfilter voor thuis het er allemaal wel uitfiltert? Etc.

Wat zegt het RIVM over de waterkwaliteit?

Snel naar de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM). Daar wordt met enige regelmaat door die bloggers naar verwezen. Dus ik ben benieuwd naar wat daar dan precies staat over de waterkwaliteit.

Oeps, het lijkt ook écht slecht gesteld met de waterkwaliteit! Op de website van het RIVM vind je allerlei artikelen over het onderwerp:

Misschien toch maar zo’n waterfilter bestellen bij een van die bloggers? Dat kan namelijk. Ze schrijven er niet alleen over, ze verkopen ze ook.

Maar wacht even… ik drink water niet rechtstreeks uit de grachten van Amsterdam of uit de sloot hier om de hoek. Ik heb ook geen pomp in mijn tuin staan die grondwater omhoog pompt. Sterker nog, ik heb niet eens een tuin. Mijn vraag blijft dus onbeantwoord: hoe zit het nu echt met de kwaliteit van ons drinkwater?

Opzoek naar een drinkwaterexpert

De waterkwaliteit van het oppervlaktewater en grondwater lijkt dus behoorlijk onder druk te staan. Dat verdient zeker alle aandacht, maar wat zegt dit over het glas kraanwater dat ik net heb getapt? Zit er een voordeel aan het extra filteren van kraanwater?

Ik weet en lees veel, maar hier durfde ik geen harde uitspraken over te doen. Zo had ik bijvoorbeeld geen idee hoe een waterleidingbedrijf het water zuivert. Wat doet zo’n waterfilter voor thuis dan nog extra? En waarom doen ze dit extra’s dan niet bij een waterleidingbedrijf?

Heel veel vragen, dus ik ging opzoek naar een expert op dit gebied. Iemand die mij kan vertellen of al die genoemde stoffen écht in ons drinkwater zitten en zo ja, hoeveel dan? Want wat ik wel weet is dat alles giftig is in een bepaalde dosis. De aanwezige hoeveelheid, als het er in zit, is dus ook belangrijk. Drink je bijvoorbeeld vijf liter van het puurste en schoonste water in één uur, dan overleef je het niet. Oorzaak? Watervergiftiging. Zo kun je elke dag een klein beetje arseen (een gifstof) binnenkrijgen, dit zit bijvoorbeeld van naturen in rijst(producten), en toch 100 worden.

Kortom, opzoek naar antwoorden. Ik nam contact op met Waternet. Zij zijn het waterbedrijf in Nederland dat werkt rondom Amsterdam. In mijn geval zijn zij verantwoordelijk voor het water dat bij mij uit de kraan komt. Ik vertelde wie ik was en dat ik opzoek was naar een drinkwaterexpert die mij meer kon vertellen over de kwaliteit van ons drinkwater. Ze waren heel behulpzaam en regelde een afspraak met Jan Peter van der Hoek. Hij is Professor of Drinking Water Engineering aan de TU Delft en Directeur Innovatie bij Waternet. Bekijk je zijn CV dan wordt het heel snel duidelijk: ik ging een gesprek hebben met een échte drinkwaterexpert.

Het gesprek met de drinkwaterexpert

Na mijn eerste vraag werd ik nog niet heel blij. “De genoemde stoffen zitten allemaal in het water”, zegt Jan Peter kijkende naar het rijtje dat ook bovenaan deze post staat. Gelukkig kon hij er nog meer over vertellen: “Het zit in het ruwe water dat nog niet gezuiverd is. Vooral in het oppervlaktewater. Deze stoffen worden er echter uit verwijderd door een zeer geavanceerd proces.”.

Hij vertelde me ook: “Er is wel een kanttekening. Er is natuurlijk geen garantie dat er niet een enkele keer een spoortje achterblijft in gezuiverd water. Mocht dat toch zo zijn, dan is dat echt verwaarloosbaar weinig. Het is ook goed om je te beseffen dat nul eigenlijk niet meer bestaat sinds we steeds beter kunnen meten. Een enkel keertje worden er wel eens medicijnresten gemeten in het gezuiverde water, maar je moet je hele leven ontzettend veel water drinken om dan in totaal misschien één pilletje binnen te krijgen.”

Eén pilletje verdeeld over je hele leven? Dat klinkt toch een stuk minder eng vergeleken bij de verhalen van die bloggers. Thuis ben ik nog wel het een en ander gaan nalezen en inderdaad, geneesmiddelen worden ook wel eens aangetroffen in Nederlands drinkwater. Wanneer ze worden aangetroffen is dit meestal in concentraties beneden 0,05 µg/L. Dat is dus ook echt mega weinig. Gelukkig! Dit vormt dus geen risico voor onze gezondheid.

Het waterzuiveringsproces uitgelegd

Toen werd ik wel heel nieuwsgierig naar hoe dat waterzuiveringsproces dan precies verloopt. Jan Peter legde uit dat we in het Westen van Nederland het oppervlaktewater gebruiken omdat het grondwater brak is (ofwel zout). In het Oosten en Zuiden van het land wordt grondwater gebruikt. Jan Peter legde mij het hele proces uit hoe Waternet het oppervlaktewater filtert.

Het water wordt uit het Lekkanaal gepompt en daar vinden de eerste stappen plaats: coagulatie, sedimentatie en zandfiltratie. Dit zijn allemaal processen die onderdeel zijn van vaste stoffen-vloeistofscheiding. Hiermee halen ze echter nog niet alles uit het water.

Vervolgens wordt het water getransporteerd naar Leiduin. Daar staat een zuiveringsinstallatie, maar het water gaat eerst de bodem door. Dit noemen ze bodempassage. Hier vindt absorptie en biodegradatie plaats van veel stoffen, ook van een aantal stoffen van de lijst bovenaan deze post, en hiermee halen ze bacteriën eruit.

Dan gaat het water naar de zuiveringsinstallatie: de Waterfabriek. Daar gaat het door een snelle zandfiltratie (o.a. verwijdering van deeltjes), een ozoninstallatie (o.a. verwijdering van organisch materiaal en micro vervuilers zoals pesticiden, en voor het doden van schadelijke bacteriën, de desinfectie), een onthardingsinstallatie (voor het maken van “zacht” water), een actieve koolfiltratie (o.a. verwijdering van apolaire stoffen zoals PAK’s en minerale olie), een langzame zandfiltratie (biologische verwijdering van o.a. virussen en bacteriën), etc.

Dit complete zuiveringsproces noemen ze een multi-barrière. Deze multi-barrière is enorm belangrijk. De ene stof is namelijk gevoelig voor de ene behandeling maar niet voor de andere. Door het water door al die verschillende type processen te laten gaan, behalen ze een maximaal resultaat.

Om 0,5 - 1 kg per week af te vallen, hoef je echt niet op een dieet van worteltjes en water. Kleine gerichte en onderbouwde aanpassingen zorgen al voor maximaal resultaat. Ontdek welke specifieke aanpassingen dat zijn in jouw eigen eetpatroon. Lees meer....

Proefinstallatie

Ze hebben in de Waterfabriek, naast die grote installatie, ook een “kleine” proefinstallatie. Die bevat exact dezelfde stappen, maar hiermee kunnen ze testen uitvoeren zonder dat het resultaat bij jou uit de kraan komt.

Ze testen met regelmaat een cocktail van verschillende (nieuwe) stoffen. Op deze manier testen ze of de zuiveringsmethode nog steeds robuust genoeg is. Hier testen ze bijvoorbeeld ook of de stof GenX goed afgevangen wordt. Deze stof was nog niet zolang geleden veel in het nieuws.

Er wordt op slechts 60 stoffen gecontroleerd

Vaak lees ik in de artikelen van die bloggers dat er op slechts 60 stoffen wordt gecontroleerd, maar er wel tienduizenden (of meer) chemische stoffen zijn. Dit suggereert dat er van alles in ons drinkwater kan zitten wat we niet weten. Is dat zo?

Jan Peter legde uit dat er voor 60 stoffen een expliciete norm is vastgelegd in de Drinkwaterwet, maar er wél veel breder gekeken wordt. Worden er andere stoffen in bepaalde concentraties aangetroffen? Dan moet er onderzoek naar gedaan worden. Dit is volgens de signaleringsnorm antropogene stoffen. Ze kijken bij waterleidingbedrijven dus wél naar alles wat er in het water zit, er is alleen niet voor alle stoffen een norm beschreven.

Vinden ze meer dan 1 µg/L van een stof in het water, of minder dan 1 µg/L en betreft het een stof die ze niet kennen? Dan wordt er door het RIVM nader onderzoek gedaan om het risico te bepalen.

Gewasbeschermingsmiddelen

Als het gaat om gewasbeschermingsmiddelen dan gelden er weer andere regels. Dit is gebaseerd op een voorzorgsprincipe. De toxiciteitswaarde van gewasbeschermingsmiddelen ligt vaak veel hoger, maar ze hanteren de bovengrens van 0,1 µg/L. Deze grens is bepaald in de jaren 90. Ze konden toen ook geen lagere waardes meten. Het gaat dus allemaal om echt een minuscuul kleine hoeveelheid. Deze grens is zo laag gesteld uit voorzorg, omdat ze vinden dat gewasbeschermingsmiddelen niet thuishoren in drinkwater.

Hier is overigens wel wat discussie over. De gewasbeschermingsmiddelenindustrie vindt dat het eerlijker zou zijn als de norm gelijkgesteld zou worden aan de toxische grens per stof. Die ligt namelijk vaak velen malen hoger. Er zou dus meer in het drinkwater kunnen zitten zonder dat het schadelijk zou zijn voor onze gezondheid. Dankzij het voorzorgsprincipe is dat dus niet het geval.

Langer termijn risico

De restwaardes van stoffen in het drinkwater zijn dus echt heel laag en ze overschrijden nooit de toxische grenswaarden. Bij het bepalen van zo’n waarde, gaan ze uit van het geval dat je zo’n stof dagelijks binnenkrijgt voor de rest van je leven. Zolang die waardes niet worden overschreden, kun je zorgeloos de rest van je leven water uit de kraan drinken.

Drinkwater, het best gecontroleerde levensmiddel

Jan Peter haalde ook nog een heel interessant punt aan. Ons drinkwater is het best gecontroleerde levensmiddel. Dit is zo, vertelde hij, omdat we geen keuzevrijheid hebben. Je kunt thuis geen andere waterleverancier kiezen. Dit vond ik wel een interessant punt, zo had ik er zelf nog nooit over nagedacht.

De waterkwaliteit vergeleken met andere landen

Thuis ben ik me nog meer gaan verdiepen in ons drinkwater met behulp van alle informatie die ik had gekregen. Inmiddels heb ik een heel andere beeld gekregen dan wat werd geschetst in de artikelen van die bloggers.

Door onder andere het gebruik van hoogwaardiger drinkwaterzuiveringen, het genoemde multi-barrière principe, blijken de Nederlandse drinkwaterbedrijven in staat om drinkwater te leveren dat aan alle kwaliteitseisen voldoet. Onlangs bleek uit een publicatie in Science dat het Nederlandse drinkwater dankzij deze aanpak zonder chloren tot het beste van de wereld behoort. Ook een goed onderhoud van het drinkwater transportnet, waarmee het drinkwater van de “Waterfabriek” naar de klant wordt gebracht, is onderdeel van die aanpak, en draagt bij aan de hoge kwaliteit. Daar mogen we best trots op zijn, toch?

Het waterfilter voor thuis

Ik heb zelf ook nog heel veel uitgezocht rondom het waterfilter voor thuis op de kraan. Mijn voornaamste vraag was: wat doet zo’n filtertje wat een waterleidingbedrijf in hun complete proces niet kan?

Ik zou deze post drie keer zolang kunnen maken, maar hij is nu al lang genoeg. Ik houd het kort. Ga ik zo’n filter aanschaffen? Nee.

Waarom niet? Het filter is een koolstoffilter en die vangt slechts een deel af. Het drinkwater is al door een koolstoffilter heengegaan als onderdeel van het multi-barrière proces en het multi-barrière proces van het waterleidingbedrijf zorgt er juist voor dat alle typen stoffen worden afgevangen.

Die stoffen op bovenstaande lijst zitten dus al niet meer in het drinkwater of slechts nog in verwaarloosbare kleine hoeveelheden. De fabrikant van het filter geeft overigens zelf ook aan in de documentatie dat er geen noodzaak is om kraanwater te filteren.

Kort samengevat? Met alles wat ik nu weet, zie ik géén toegevoegde waarde om het complexe filterproces van een waterleidingbedrijf aan te vullen met een koolstoffilter op mijn kraan thuis.

Conclusie

Het Nederlandse drinkwater behoort blijkbaar tot het beste van de wereld! Als er nog wat restwaarden van stoffen in het kraanwater zitten, dan zijn ze zó laag dat je nog steeds zorgeloos en zonder gevolgen de rest van je leven het kunt drinken. Ik zie daarom geen toegevoegde waarde om het complexe filterproces van een waterleidingbedrijf aan te vullen met een filter op mijn kraan thuis.

Help mee!

Weg met overgewicht en chronische ziekten! Het is mijn doel om gezond leven makkelijk en toegankelijk te maken. Geen geneuzel in de marge, maar aandacht voor hetgeen waar de grootste winst te behalen is. Alle informatie is zorgvuldig uitgezocht en goed (wetenschappelijk) onderbouwd.

Deel het artikel gerust op social media en/of laat me weten wat je er van vindt. Dankjewel, Carlo.

2018-05-11T10:08:42+00:00Gezonde tips|

Geef een reactie