• Stevia

Is Stevia het gezonde alternatief voor suiker?

Stevia wordt gepromoot als dé zoetstof vanuit de natuur. Hét alternatief voor suiker.” Het zou ook ideaal zijn, omdat het geen kcal bevat. Maar hoe gezond is Stevia nu echt? En is het wel echt het blaadje Stevia uit de natuur waarmee de producten gezoet worden? Of is het toch net iets anders?

Wat is Stevia eigenlijk?

Stevia of honingkruid (Stevia rebaudiana) is een door de wind bestoven, meerjarige plant uit de composietenfamilie die van oorsprong uit subtropisch en tropisch Zuid- en Centraal-Amerika komt en komt nog in het wild voor op de hoogvlakte in het grensgebied tussen Brazilië en Paraguay. De plant wordt daar door de oorspronkelijke bewoners al eeuwenlang gebruikt als zoetmiddel in dranken als maté, medicinale drankjes en in kruidenextracten. (Bron: Wikipedia)

Dat is dus Stevia en dat is wat anders dan de “zoetstof UIT Stevia”. Waarom “UIT” met hoofdletters? Simpelweg omdat er een verschil is tussen het blaadje van het plantje en het extract. Dat verschil zal ik uitleggen.

Gezoet met het EXTRACT van Stevia

Er komen nu steeds meer producten op de markt die zijn gezoet met een extract van Stevia. Daarvan wordt bijvoorbeeld gezegd:

  • is gezoet met ingrediënten van natuurlijke oorsprong
  • zoetstoffen uit stevia

Dan moeten er eigenlijk al alarmbellen afgaan bij je. Het is dus niet “gezoet met Stevia”. Het wordt “gezoet met een EXTRACT uit Stevia”. Ja, nou en? Stevia of extract uit Stevia. Is er dan een verschil?

Jazeker! Cocaïne is ook een product van natuurlijke oorsprong. Dat maak je namelijk uit cocabladeren. Cocabladeren zijn toch echt iets heel anders dan cocaïne.

Van cocabladeren kun je thee zetten of je kunt er op kauwen. Door het kauwen van coca neemt het uithoudingsvermogen toe, verbetert de ademhaling en de zuurstofwisseling, en wordt het verbruik van glucose gereguleerd. Onderzoekers van Harvard University vonden dat cocablad een grote hoeveelheid kalk, ijzer, en vitamines bevat, waaronder zeer veel vitamine C.

Uit cocablad kan echter ook cocaïne worden gesynthetiseerd. Dat doet toch echt iets heel anders met je lichaam. Wanneer je dus iets uit zijn natuurlijke matrix haalt, verandert het effect op je lichaam.

Het extract van Stevia is Steviolglycosiden (E960)

Zo is er ook een wezenlijk verschil tussen het blaadje van de Stevia plant en het extract dat Steviolglycosiden heet. Dat zijn twee compleet verschillende producten.

Productenten mogen ook niet zeggen “gezoet met Stevia”, want dat zou suggereren dat het gezoet is met een het blaadje en dat is niet zo. Ze gebruiken een extract van Stevia genaamd Steviolglycosiden met het E-nummer E960.

Zoek voor de grap eens op de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) van Steviolglycosiden. Die is op basis van advies van de European Food Safety Authority (EFSA) vastgesteld op 4 mg/kg lichaamsgewicht. Onthoud deze waarde even.

NIEUW! Het Supersnel Gezond receptenboek Gezonde keuzes, simpel gemaakt is vanaf nu al te bestellen.

Steviolglycosiden (E960) vs Aspartaam (E951)

Aspartaam heeft een hele slechte naam gekregen. Stevia heeft een veel betere reputatie en dat is ook dé reden dat heel veel producten overstappen op het extract uit Stevia. Laten we even verder kijken dan de reputatie van die twee.

Aspartaam heeft het E-nummer E951 en daar mag je per dag 40 mg/kg lichaamsgewicht tot je nemen. Weet je nog de ADI van Stevia? Die is 4 mg/kg lichaamsgewicht. De EFSA geeft dus aan dat je van het extract van Stevia 10x minder per dag mag hebben vergeleken bij Aspartaam. In dezelfde hoeveelheid is Steviolglycosiden schadelijker vergeleken bij Aspartaam.

Hoe gebruiken producten de positieve reputatie van Stevia?

Coca Cola zegt zelf dat Coca Cola Life is gezoet met ingrediënten van natuurlijke oorsprong. Ze gebruiken hiervoor ook de kleur groen als achtergrond van het label. Ze liften maximaal mee op de gezonde reputatie van Stevia.

Met ingrediënten van natuurlijke oorsprong bedoelen ze echter wel gewoon suiker en het extract van Stevia. Jawel, in een blikje Coca Cola Life zit ook nog gewoon 22,5 gram suiker. Daarnaast gebruiken ze ook de zoetstof uit Stevia die Steviolglycosiden heet, wat dus iets anders is dan het blaadje van het Stevia plantje.

De smaak van het extract uit Stevia

Steviolglycosiden heeft nogal een aparte bittere nasmaak, daarom vinden fabrikanten het moeilijk om iets te maken met alleen maar het extract uit Stevia. De smaak is niet te vergelijken met suiker. Dat is ook zeker de reden geweest van Coca Cola om naast Steviolglycosiden ook nog suiker toe te voegen. Dat maskeert die bittere nasmaak. Op die manier zitten er wel minder kcal in het product, maar behouden ze toch wat van hun originele smaak.

Conclusie over Stevia

De huidige markt gaat helemaal los. Ze zien Stevia als het ideale middel om hun light producten beter te verkopen. Het ideale alternatief ten opzichte van “chemische zoetstoffen”, waar inmiddels iedereen bang voor is geworden. Nu hebben ze een “natuurlijke variant”. Dat verkoopt een stuk beter. Maar is het nog wel een natuurlijke zoetstof?

Het extract uit Stevia is dus iets heel anders dan een blaadje van het plantje Stevia. Van het extract Steviolglycosiden mag je 10x minder hebben per dag dan van Aspartaam. Meer dan 4 mg/kg lichaamsgewicht wordt als schadelijk gezien voor de gezondheid door de EFSA.

Mijn advies

Kies gewoon voor pure, onbewerkte producten. Zonder toevoegingen zoals bijvoorbeeld suikers en zoetstoffen. Wil je bijvoorbeeld gluten-, zuivel- of suikervrij eten? Eet dan geen producten waar het in voorkomt, maar ga niet opzoek naar vervangers. Het smaakt toch nooit zoals het origineel. Kies lekker iets anders waar je ook echt blij van wordt.

Dit artikel is #carloproof

Weg met overgewicht en chronische ziekten! Het is mijn doel om gezond leven makkelijk en toegankelijk te maken. Geen geneuzel in de marge, maar aandacht voor hetgeen waar de grootste winst te behalen is. Alle informatie is zorgvuldig uitgezocht en goed (wetenschappelijk) onderbouwd, dat maakt het #carloproof.

Vragen?

Vragen? Stel ze gerust! Dat kan hieronder.

Groetjes, Carlo

Groene smoothie iPhone app
2015-02-05T09:39:38+00:00 Tips|16 Comments

16 Comments

  1. Arzu 7 november 2017 at 14:29 - Reply

    Carlo wat goed dat je duidelijk en met normale taal verteelt super! Ik probeer nu gezond te eten kan ik dan beter een steviapoeder nemen bv bij de tuinen ofzo. Voor cakejes enzo gebruik geen suiker meer. Ik gebruikte dadels of banaan toen zag ik stevia (wist niet dat het bestond) geef aub een tip dank je🤗

    • Carlo 7 november 2017 at 14:47 - Reply

      Hi Arzu,

      Dankjewel voor het compliment. Wanneer je gezonder wilt eten, dan is het echt het beste om cakejes met mate te eten 😉. Wat je het beste kunt doen, is het volgende. Dit zijn de belangrijkste aandachtspunten:

      – Rook niet
      – Voorkom overgewicht
      – Beweeg voldoende (minimaal 30 min per dag matig intensief)
      – Eet gezond (eet je dagelijks minimaal 250 gram groenten, 2 stuks fruit, geen geraffineerde koolhydraten (wit/bruinbrood, witte pasta, frisdrank, snoep, koek, gebak, etc) en vlees met mate)

      Doe je dat echt (let op, veel mensen denken bijvoorbeeld de 250 gram groenten te halen, maar blijken het niet te halen wanneer ze het echt afwegen), dan kun je best een keer een cakeje bakken. Dat zijn dan details.

      Mijn voorkeur zou dan uitgaan naar het zoeten met de banaan. Dat vind ik de beste keuze. Dan misschien de dadel of stevia. Als laatste zou ik voor suiker kiezen. Maar een keertje een cakeje kan dus prima, mits echt je volgens die andere punten gezond leeft. 👍

      Beantwoordt dit je vraag? Groetjes, Carlo

  2. Meng Yuanling 9 augustus 2017 at 12:39 - Reply

    Het eten van producten met zoetstoffen is in elk geval niet goed omdat je geen suiker binnenkrijgt maar door de zoete smaak je lichaam wel hierop reageert en je dus trek krijgt in iets zoets. Beter gewoon een stuk fruit in mate of donker stukje chocolade in mate natuurlijk. Daar krijg je minder trek van.
    Het meeste fruit bevat op zich al veel suiker dus moet je niet te veel van eten en vooral niet persen en drank van maken want dan krijg je de gezonde vezels niet binnen.
    Je kan eigenlijk van alles teveel binnenkrijgen en teveel ergens van is nooit goed. Zorg dus voor een goede balans. Een goede grote ontbij van 1000kcal kan je vullen tot de middag, terwijl bij een slecht gebalanseerde ontbij van 500kcal je snel zonder energie zit en gaat snacken.
    Kijk ook vooral wat voor een kcal je binnenkrijgt 500 kcal witbrood is namelijk iets heel anders dan 500 kcal aan volkoren

  3. Leonie 15 januari 2017 at 18:23 - Reply

    Ik gebruik steviolglycocyden 95% in de koffie en thee.dagelijks12 tabletjes per dag .verder gebruik ik geen suiker.Is dit nu toch ongezond en kan ik beter overgaan op gewone suiker?

    • Carlo 15 januari 2017 at 19:01 - Reply

      Dagelijks 12 tabletjes (ongeveer 50 mg per stuk afhankelijk van het merk) komt neer op 570 mg steviolglycosiden. De ADI is 4 mg/kg lichaamsgewicht. Je overschrijdt met 12 tabletten dus de ADI tenzij je 142,5 kg of meer weegt.

      De Wereldgezondheidsorganisatie beveelt aan om niet meer dan 25 gram vrije suiker per dag te nuttigen. Vervang je de tabletjes door 12 suikerklontjes (à 4 gram per stuk) dan nuttig je per dag 48 gram vrije suiker.

      In beide gevallen nuttig je meer dan de ADI of de aanbeveling. Het beste is het dus om je smaakpapillen te laten afkicken 😉 en de koffie en thee zonder zoetstof of suiker te drinken.

  4. Marlies 16 augustus 2016 at 20:07 - Reply

    Ik vind het een interessant onderwerp maar zou dan wel willen weten wat de negatieve gevolgen van stevia op de gezondheid zijn

    • Carlo 17 augustus 2016 at 10:52 - Reply

      Klinkt als een simpele vraag waar een eenvoudig antwoord op te geven is. Toch is het niet zo makkelijk, ik zal dat even toelichten.

      Minder dan 4 mg/kg van het extract uit Stevia wordt als veilig gezien. Een overdosis van iets is altijd schadelijk en zorgt voor vergiftiging. Zo is bijvoorbeeld water dodelijk wanneer je 5 liter in 1 uur drinkt.

      De dosis van het extract uit Stevia bepaald dus of het schadelijk is ja of nee. Een erg hoge dosis kan voor gekke dingen zorgen, zoals afwijkend weefsel in de milt, lever en hersenen blijkt uit dit wetenschappelijke onderzoek: Nunes et al. (2007). Dit zegt echter allemaal niet zoveel, want alles wordt giftig in een bepaalde dosis en die ratten kregen in dit onderzoek een bizar hoge dosis toegediend via hun drinkwater.

      Vandaar ook het advies om met mate en gevarieerd te eten. Zo kun je voorkomen dat je snel te veel van iets binnenkrijgt.

      Beantwoordt dit je vraag?

  5. Peter Jonker 6 juni 2016 at 11:21 - Reply

    fantastisch Carlo. Goede info. Er is gelukkig ook stevia verkrijgbaar in poedervorm en 100 % stevia. Niet goedkoop maar ik denk wel het goede alternatief voor suiker en andere zoetstoffen. Of denk je dat ook al te veel is bewerkt?

    Groet, peter

  6. monique 24 april 2016 at 15:05 - Reply

    in griekenland heben we nu green cola. wat is uw mening daarover? http://www.greencola.com

    • Carlo 24 april 2016 at 16:16 - Reply

      Green Cola wordt gezoet met het extract uit Stevia en de kunstmatige zoetstof sucralose. Beide zoetstoffen, net als de beruchte aspartaam, zijn goedgekeurde toevoeging die als veilig worden beschouwd.

      Het voordeel, het drankje bevat geen overdadige hoeveelheid suiker.

      Echter, gezien de resultaten van (recente) onderzoeken naar light dranken, adviseer ik het toch te laten staan. Hoewel lightdrank vaak wordt gezien als een goed alternatief voor suikerhoudende frisdrank, blijkt dat regelmatige consumptie (gek genoeg) gerelateerd is aan een toename van de buikomvang en daarmee een verhoogde kans op hart- en vaatziekten.

  7. Sandra 26 maart 2016 at 16:30 - Reply

    Hoe zit het dan met honing of agave siroop?

    • Carlo 26 maart 2016 at 16:53 - Reply

      Honing is onbewerkt en agave siroop is bewerkt. Beiden vallen in de categorie vrije suikers. De Wereld Gezonheidsorganisatie adviseert niet meer dan 25 gram per dag aan vrije suikers tot je te nemen. Let op, dit type suiker natuurlijk ook in veel bewerkte producten.

  8. CORRINA 5 november 2015 at 22:57 - Reply

    Stevia limonade druppels IS DIE NU WEL GOED ALS VERVANGER VOOR Karvan Cevitam BEGRIJP ER NU NIETS MEER VAN MIJN DOCHTER IS GIGA OBESITAS WIL GRAAG HAAR HELPEN IS AUTIST MAAR ZELF BEN IK DUN GRAAG GOED ADVIES BVD BEZORGDE MOEDER

    • Carlo 5 november 2015 at 23:43 - Reply

      Als je dochter obesitas heeft dan is het verstandig om op de energie inname te letten. In dat geval is drankje zonder suiker, maar met stevia of aspartaam, een betere keuze. Suiker houdende dranken dragen al snel bij aan overgewicht. Dit staat los van het feit of iets met stevia of aspartaam gezond is. Ikzelf zou een kan met water maken en daar wat schijfjes citroen en wat takjes munt in doen. Op die manier krijg je water met een smaakje. Dat is dan weer nog gezonder dan een frisdrank met zoetstof. Je kunt ook aan thee denken. Drie kopjes thee per dag is ook erg gezond.

  9. Dineke 17 augustus 2015 at 21:10 - Reply

    hallo. Ik snap dat het niet het beste is maar is het niet beter dan suiker? Mijn dochter drinkt graag ranja van carvan cevitan met de stevia. Mij lijkt dit een beter alternatief dan de gewone ranja of ander suikerhoudende dranken. Bedankt voor je reatie.

    • Carlo 18 augustus 2015 at 06:12 - Reply

      Oe, das een moeilijke vraag. Van vrije suiker heeft de World Health Organisation laatst gezegd dat het beter is om niet meer dan 25 gram per dag te nuttigen. Dat zit niet in de Karvan Cevitam 0%. Er zit echter nog wel steeds suiker uit fruit in, maar dat is in totaal een kwart minder vergeleken bij de gewone variant.

      Of het beter is dan de gewone variant kan ik echt niet zeggen. Beide zijn bewerkte producten.

      De suiker en glucose-fructosestroop (ben ik geen fan van) hebben ze vervangen door zuurteregelaar (natriumcitraat E331), zoetstof (steviolglycosiden E960) en verdikkingsmiddel (xanthaangom E415). Ben ik ook geen fan van.

      Het voordeel is wel dat er minder kcal in de 0% versie zitten. Zelfs 8x minder. In een wereld van groeiend overgewicht, is dat een voordeel.

      Ik zou zeggen, welke je ook kiest: “drink het met mate”.

Leave A Comment