Is Stevia het gezonde alternatief voor suiker?

Stevia wordt gepromoot als dé zoetstof vanuit de natuur. Hét alternatief voor suiker.” Het zou ook ideaal zijn, omdat het geen kcal bevat. Maar hoe gezond is Stevia nu echt? En is het wel echt het blaadje Stevia uit de natuur waarmee de producten gezoet worden? Of is het toch net iets anders?

Wat is Stevia eigenlijk?

Stevia of honingkruid (Stevia rebaudiana) is een door de wind bestoven, meerjarige plant uit de composietenfamilie die van oorsprong uit subtropisch en tropisch Zuid- en Centraal-Amerika komt en komt nog in het wild voor op de hoogvlakte in het grensgebied tussen Brazilië en Paraguay. De plant wordt daar door de oorspronkelijke bewoners al eeuwenlang gebruikt als zoetmiddel in dranken als maté, medicinale drankjes en in kruidenextracten. (Bron: Wikipedia)

Dat is dus Stevia en dat is wat anders dan de “zoetstof UIT Stevia”. Waarom “UIT” met hoofdletters? Simpelweg omdat er een verschil is tussen het blaadje van het plantje en het extract. Dat verschil zal ik uitleggen.

Gezoet met het EXTRACT van Stevia

Er komen nu steeds meer producten op de markt die zijn gezoet met een extract van Stevia. Daarvan wordt bijvoorbeeld gezegd:

  • is gezoet met ingrediënten van natuurlijke oorsprong
  • zoetstoffen uit stevia

Dan moeten er eigenlijk al alarmbellen afgaan bij je. Het is dus niet “gezoet met Stevia”. Het wordt “gezoet met een EXTRACT uit Stevia”. Ja, nou en? Stevia of extract uit Stevia. Is er dan een verschil?

Jazeker! Cocaïne is ook een product van natuurlijke oorsprong. Dat maak je namelijk uit cocabladeren. Cocabladeren zijn toch echt iets heel anders dan cocaïne.

Van cocabladeren kun je thee zetten of je kunt er op kauwen. Door het kauwen van coca neemt het uithoudingsvermogen toe, verbetert de ademhaling en de zuurstofwisseling, en wordt het verbruik van glucose gereguleerd. Onderzoekers van Harvard University vonden dat cocablad een grote hoeveelheid kalk, ijzer, en vitamines bevat, waaronder zeer veel vitamine C.

Uit cocablad kan echter ook cocaïne worden gesynthetiseerd. Dat doet toch echt iets heel anders met je lichaam. Wanneer je dus iets uit zijn natuurlijke matrix haalt, verandert het effect op je lichaam.

Het extract van Stevia is Steviolglycosiden (E960)

Zo is er ook een wezenlijk verschil tussen het blaadje van de Stevia plant en het extract dat Steviolglycosiden heet. Dat zijn twee compleet verschillende producten.

Productenten mogen ook niet zeggen “gezoet met Stevia”, want dat zou suggereren dat het gezoet is met een het blaadje en dat is niet zo. Ze gebruiken een extract van Stevia genaamd Steviolglycosiden met het E-nummer E960.

Zoek voor de grap eens op de Aanvaardbare Dagelijkse Inname (ADI) van Steviolglycosiden. Die is op basis van advies van de European Food Safety Authority (EFSA) vastgesteld op 4 mg/kg lichaamsgewicht. Onthoud deze waarde even.

Steviolglycosiden (E960) vs Aspartaam (E951)

Aspartaam heeft een hele slechte naam gekregen. Stevia heeft een veel betere reputatie en dat is ook dé reden dat heel veel producten overstappen op het extract uit Stevia. Laten we even verder kijken dan de reputatie van die twee.

Diëten focussen op hetgeen ze uniek maakt, niet op hetgeen waar de grootste winst te behalen is. Daarom werken diëten niet of slechts tijdelijk. Om 0,5 - 1 kg per week af te vallen, hoef je echt niet op een dieet van worteltjes en water. Hoe werkt het dan wel? De harde realiteit is dat afvallen niet leuk is, maar... het is wél mogelijk. Ben je klaar met het gejojo? Wil je nu eindelijk blijvend resultaat? Ben je klaar voor een no-nonsense aanpak? Lees meer....

Aspartaam heeft het E-nummer E951 en daar mag je per dag 40 mg/kg lichaamsgewicht tot je nemen. Weet je nog de ADI van Stevia? Die is 4 mg/kg lichaamsgewicht. De EFSA geeft dus aan dat je van het extract van Stevia 10x minder per dag mag hebben vergeleken bij Aspartaam. In dezelfde hoeveelheid is Steviolglycosiden schadelijker vergeleken bij Aspartaam.

Hoe gebruiken producten de positieve reputatie van Stevia?

Coca Cola zegt zelf dat Coca Cola Life is gezoet met ingrediënten van natuurlijke oorsprong. Ze gebruiken hiervoor ook de kleur groen als achtergrond van het label. Ze liften maximaal mee op de gezonde reputatie van Stevia.

Met ingrediënten van natuurlijke oorsprong bedoelen ze echter wel gewoon suiker en het extract van Stevia. Jawel, in een blikje Coca Cola Life zit ook nog gewoon 22,5 gram suiker. Daarnaast gebruiken ze ook de zoetstof uit Stevia die Steviolglycosiden heet, wat dus iets anders is dan het blaadje van het Stevia plantje.

De smaak van het extract uit Stevia

Steviolglycosiden heeft nogal een aparte bittere nasmaak, daarom vinden fabrikanten het moeilijk om iets te maken met alleen maar het extract uit Stevia. De smaak is niet te vergelijken met suiker. Dat is ook zeker de reden geweest van Coca Cola om naast Steviolglycosiden ook nog suiker toe te voegen. Dat maskeert die bittere nasmaak. Op die manier zitten er wel minder kcal in het product, maar behouden ze toch wat van hun originele smaak.

Conclusie over Stevia

De huidige markt gaat helemaal los. Ze zien Stevia als het ideale middel om hun light producten beter te verkopen. Het ideale alternatief ten opzichte van “chemische zoetstoffen”, waar inmiddels iedereen bang voor is geworden. Nu hebben ze een “natuurlijke variant”. Dat verkoopt een stuk beter. Maar is het nog wel een natuurlijke zoetstof?

Het extract uit Stevia is dus iets heel anders dan een blaadje van het plantje Stevia. Van het extract Steviolglycosiden mag je 10x minder hebben per dag dan van Aspartaam. Meer dan 4 mg/kg lichaamsgewicht wordt als schadelijk gezien voor de gezondheid door de EFSA.

Mijn advies

Kies gewoon voor pure, onbewerkte producten. Zonder toevoegingen zoals bijvoorbeeld suikers en zoetstoffen. Wil je bijvoorbeeld gluten-, zuivel- of suikervrij eten? Eet dan geen producten waar het in voorkomt, maar ga niet opzoek naar vervangers. Het smaakt toch nooit zoals het origineel. Kies lekker iets anders waar je ook echt blij van wordt.

Help mee!

Pasfoto Carlo Kool

Welk eetpatroon en leefstijl je kiest is jouw beslissing. Ik verstrek alleen betrouwbare, praktische en motiverende informatie, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs dat je kunt gebruiken bij het maken van jouw keuzes. Ik vermijd graag het geneuzel in de marge en focus op hetgeen waar de grootste winst te behalen is.

Deel het artikel gerust op social media en/of laat me weten wat je ervan vindt. Dankjewel, Carlo Kool.

Carlo Kool (1975) is voedingsdeskundige. Hij volgde onder andere de opleiding Gewichtsconsulent en diverse cursussen op het gebied van voeding en gezondheid van Wageningen University & Research.