Het zijn langdurige, lichte ontstekingen die tot allerlei ziekten kunnen leiden, zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, kanker, chronische lever- en darmziekten, auto-immuunziekten, reuma, astma en zelfs de ziekte van Alzheimer. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat deze ontstekingen samenhangen met depressie, angststoornissen en cognitieve achteruitgang mogelijk resulterend in dementie.

Het verminderen van ontstekingen kan deze aandoeningen mogelijk helpen voorkomen of behandelen.

Over de Voedsel Ontstekingsindex

Er is veelvuldig aangetoond dat het eetpatroon de ontstekingen in het lichaam beïnvloed. Om onderzoek naar het ontstekingsbevorderende effect van voeding op de gezondheid van mensen mogelijk te maken, hebben onderzoekers een Voedsel Ontstekingsindex ontwikkeld welke het ontstekingspotentieel van de voeding inschat (Cavicchia et al., 2009).

Het effect van het eetpatroon op ontstekingen

Het eetpatroon kan een centrale rol spelen in de regulatie van chronische ontstekingen. Het westerse eetpatroon, rijk aan rood vlees, vetrijke zuivelproducten, geraffineerde granen en geraffineerde koolhydraten, wordt in verband gebracht met hogere niveaus van ontstekingsindicatoren, zoals het CRP-gehalte in het bloed.

Aan de andere kant staat het mediterrane eetpatroon. Dat is rijk aan volkoren granen, vis, fruit en groene groenten, matige alcohol- en olijfolie-inname, lage inname van rood vlees en boter, wat geassocieerd wordt met lagere niveaus van ontstekingen.

Eetpatronen met een hoge inname van fruit en groenten worden ook in verband gebracht met lagere ontstekingswaarden.

Het effect van voedingstoffen op ontstekingen

Specifieke voedingsstoffen zoals omega-3 vetzuren, vezels, vitamine E, vitamine C, b-caroteen en magnesium en matige alcoholinname worden ook consequent in verband gebracht met lagere ontstekingswaarden.

Het doel van de Voedsel Ontstekingsindex

Het doel van het maken van de Voedsel Ontstekingsindex was om een hulpmiddel te bieden waarmee een eetpatroon van een persoon kan worden ingedeeld van maximaal ontstekingsremmend tot maximaal ontstekingsbevorderend.

Het ontstaan van de Voedsel Ontstekingsindex

Onderzoekers hebben een score gehangen aan elk voedingsmiddel en elk bestanddeel die het ontstekingsniveau positief of negatief beïnvloeden. Om dit te kunnen bepalen hebben ze alle relevante wetenschappelijke artikelen tussen 1950 en 2007 verzameld. Ze concentreerde zich op 6 verschillende ontstekingsindicatoren. Dit alles resulteerde uiteindelijk in de volgende tabel.

De Voedsel Ontstekingsindex

In onderstaande tabel staan de voedingsmiddelen en -stoffen welke er onderzocht zijn. Een negatief getal toont het ontstekingsbevorderende effect aan. Een positief getal duidt op een ontstekingsremmend effect. Let op, dit zegt niets over gezond of ongezond. Alcohol kan dus een ontstekkingsremmend effect hebben, maar veel alcohol drinken is natuurlijk, ook op andere manieren, weer ongezond. De mate en de totale balans blijven ook een rol spelen.

BestanddeelScoreMaat
Energie-0,0594kJ/d
Energie-0,23kcal/d
Knoflook0,27g/d
Gember0,18g/d
Saffraan0,18g/d
Kurkuma0,774g/d
Thee0,552g/d
Cafeïne0,035g/d
Wijn0,48g/d
Bier0,2g/d
Sterke drank0,1g/d
Alcohol0,534g/d
Koolhydraat-0,346g/d
Vezel0,52g/d
Vet-0,323g/d
(n-3) Vetzuren0,384g/d x 10
(n-6) Vetzuren-0,016g/d x 10
MUFA-0,05g/d
Verzadigd vet-0,25g/d
Eiwit0,05g/d
cholesterol-0,21mg/d
Vitamine A0,58mg/d ÷ 100
thiamine0,05mg/d
riboflavine0,16mg/d
niacine0,26mg/d
Vitamine B-60,286mg/d
Foliumzuur0,214mg/d
Vitamine b12-0,09mg/d
Vitamine C0,367mg/d
Vitamine D0,342mg/d
Vitamine E0,401mg/d
b-caroteen0,725umg/d ÷ 100
Magnesium0,905mg/d
Zink0,316mg/d
Ijzer0,029mg/d
Selenium0,021mg/d
quercetine0,49mg/d
luteoline0,43mg/d
genistein0,68mg/d
daidzein0,17mg/d
cyanidin0,13mg/d
epicatechine0,12mg/d

De Voedsel Ontstekingsindex in de praktijk

Vervolgens hebben de onderzoekers deze tabel ook in de praktijk getoetst. Ze ontdekten inderdaad dat een hogere Voedsel Ontstekingsindex-score (ontstekingsremmend) gelinkt was aan lagere ontstekingswaarden.

Zo zou zo’n eetpatroon, volgens de onderzoekers, indirect kunnen beschermen tegen de ontwikkeling van kanker, hart- en vaatziekten en andere chronische ontstekingsgerelateerde aandoeningen.

De Voedsel Ontstekingsindex in het grotere geheel

Maar (!), ondanks dat het opzich een significant verschil was, is het volgens de onderzoekers de vraag hoe relevant dat is in het grotere geheel. De associatie tussen de ontstekingswaarden in het bloed en het eetpatroon blijken in de praktijk niet rechtlijnig te zijn, schrijven ze. Dit is te verklaren doordat er veel meer aandeelhouders zijn als het gaat om ontstekingen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan leeftijd en overgewicht. Met name overgewicht speelt ook een grote rol, schrijven de onderzoekers.

Om 0,5 - 1 kg per week af te vallen, hoef je echt niet op een dieet van worteltjes en water. Kleine gerichte en onderbouwde aanpassingen zorgen al voor maximaal resultaat. Ontdek welke specifieke aanpassingen dat zijn in jouw eigen eetpatroon. Lees meer....

Andere onderzoekers noemen ook andere factoren zoals roken, fysieke activiteit, luchtverontreiniging, stress, enzovoort, zoals onder andere valt te lezen in een artikel van de Nederlandse hoogleraar Frits Muskiet uit 2011 in het NTKC.

Symptoombestrijding

Nu kun je mensen met hoge ontstekingswaarden dus wel omega-3-supplementen voorschrijven, omdat omega-3 ontstekingsremmend werkt, maar dan ben je natuurlijk bezig met symptoombestrijding. Je kunt beter de oorzaak aanpakken. Eet minder ontstekingsbevorderende voedingsmiddelen, meer ontstekingsremmende voedingsmiddelen en kies voor een algehele gezonde leefstijl. Dan ben je écht goed bezig! 💪

Wat kun je nog meer doen?

Een bewezen effectieve manier om die chronische lichte ontstekingen te verminderen is gewichtsverlies, als er inderdaad een overmaat aan vet in het lichaam is.

Hoe meer de hoeveelheid overtollig vetweefsel afneemt, hoe lager de concentraties worden van de cytokinen in het bloed die ontsteking bevorderen. Met elke kilo gewichtsverlies neemt de concentratie van CRP af met 0,13 mg/liter.

Wat ook kan helpen, is het aanpassen van ongezonde leefgewoonten zoals roken, overmatig alcohol­gebruik, inactiviteit, chronisch slaap­gebrek en chronische mentale stress. Deze voor onze welvaartsmaatschappij typerende leef­gewoonten hangen samen met chronische lichte ontstekingen in het lichaam.

Conclusie

Ja, wat je eet is van invloed op ontstekingswaarden. Maar, wat heb je hier aan in de praktijk? Je koopt een auto ook niet alleen op basis van de velgen, toch? Zo bepaal je een eetpatroon ook niet op basis van één element van voedingsmiddelen, zoals ontstekingswaarde.

Ik zeg altijd: stop het geneuzel in de marge. Wil je gezonder gaan leven? Focus je dan op de grootaandeelhouders in je complete leefstijl.

#stophetgeneuzelindemarge

Rook niet, zorg voor een gezond gewicht, beweeg voldoende en eet gezond (voldoende groeten en fruit, vermijd geraffineerde koolhydraten, eet vlees met mate, enzovoort). Daar valt voor 98% van de Nederlanders winst te behalen. Doe je dat? Dan verlaag je je kans op een chronische ziekte al met 80% procent.

Begin daar, dan kun je daarna de puntjes op de ‘i’ zetten. Daarbij zou de Voedsel Ontstekingsindex je mogelijk kunnen helpen. Denk bijvoorbeeld aan een stukje (vette) vis per week, in verband met het positieve effect van omega-3. Zo’n advies vind je natuurlijk ook terug in de reguliere voedingsadviezen.

Help mee!

Pasfoto Carlo Kool

Welk eetpatroon en leefstijl je kiest is jouw beslissing. Ik verstrek alleen betrouwbare, praktische en motiverende informatie, gebaseerd op wetenschappelijk bewijs dat je kunt gebruiken bij het maken van jouw keuzes. Ik vermijd graag het geneuzel in de marge en focus op hetgeen waar de grootste winst te behalen is.

Deel het artikel gerust op social media en/of laat me weten wat je er van vindt. Dankjewel, Carlo Kool.